حجت الاسلام والمسلمین قاسمعلی نوچمنی، دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران، با بیان اینکه اگر روند نزول آیات را بررسی کنیم، مشاهده میشود که در دوران مکه، بیشترین تأکید قرآن بر مسائل اعتقادی و اصول ایمان بوده است، اظهار داشت: در آن شرایط، هنوز جامعه اسلامی در مرحله تثبیت باورها و ایمان قرار داشت؛ ازاینرو، آیات مربوط به توحید، نبوت، معاد و سایر مباحث اعتقادی در اولویت قرار گرفتند.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه با بیان اینکه پس از شکلگیری جامعه اسلامی در مدینه و استحکام پایههای ایمان، نوبت به بیان احکام و فروع دین رسید، حتی در میان فروع نیز میتوان نوعی ترتیب و اولویت را مشاهده کرد؛ بهگونهای که نماز از نخستین واجباتی است که بر آن تأکید شده و سپس احکامی مانند حجاب و سایر مسائل اجتماعی و فردی مطرح شدهاند، بیان کرد: این سیر نشان میدهد که در نگاه قرآن، هر موضوعی جایگاه و زمان خاص خود را دارد و تشخیص اولویتها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
استاد حوزه علمیه تهران در ادامه با بیان اینکه راهکار دوم برای شناخت بهترین عمل، توجه به تصریحات قرآن و روایات درباره اولویتهاست، اضافه کرد: در بسیاری از آیات و احادیث، برخی اعمال بر اعمال دیگر برتری داده شدهاند و این خود میتواند معیاری برای تشخیص وظیفه مهمتر باشد. راهکار سوم نیز بررسی سیره اهلبیت (ع) است. اینکه آنان در عمل بر چه اموری بیشتر تأکید داشتهاند و در شرایط مختلف چه موضوعاتی را در اولویت قرار دادهاند، میتواند راهنمای ارزشمندی برای ما باشد.
کسانی که در میدان جهاد حضور دارند، از کسانی که جهاد نمیکنند، جایگاه بالاتری دارند
حجت الاسلام والمسلمین نوچمنی خاطرنشان کرد: در میان این معیارها، یکی از مهمترین نظامهای اولویتساز، اولویتهایی است که خود قرآن کریم بهصراحت بیان کرده است. برای نمونه، خداوند در قرآن میفرماید: «فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَی الْقَاعِدِینَ أَجْرًا عَظِیمًا»؛ یعنی خداوند مجاهدان را بر قاعدان با پاداشی بزرگ برتری داده است. بر اساس این آیه، کسانی که در میدان جهاد حضور دارند، از کسانی که جهاد نمیکنند، جایگاه بالاتری دارند.
استاد حوزه علمیه تهران در ادامه با بیان اینکه نکته مهم این است که منظور از «قاعد» لزوماً فردی نیست که هیچ فعالیتی انجام نمیدهد و در خانه نشسته است. ممکن است شخصی مشغول کارهای ارزشمند و حتی مقدسی باشد، اما در عرصه جهاد حضور نداشته باشد، گفت: قرآن در جای دیگری از آباد کردن مسجدالحرام سخن میگوید؛ بنابراین کسی که به عمران و آبادانی مسجد میپردازد، فردی فعال و اهل خدمت است، اما با این حال اگر در میدان جهاد حضور نداشته باشد، در مقایسه با مجاهد در مرتبه پایینتری قرار میگیرد. از این رو، مفهوم «قاعد» در این آیه میتواند شامل کسانی نیز باشد که به کارهای نیک و ارزشمند مشغولاند، اما در صحنه مبارزه حضور ندارند.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه با بیان اینکه در اینجا مسئله مهم دیگری نیز مطرح میشود و آن مفهوم جهاد است و برخی از فقها جهاد را عمدتاً به مبارزه نظامی و قتال محدود کردهاند، در حالی که در قرآن کریم میان «جهاد» و «قتال» تفاوت وجود دارد و این دو مفهوم یکسان نیستند، اضافه کرد: قتال به معنای جنگ و درگیری نظامی است، اما جهاد معنایی گستردهتر دارد. در میان فقهای معاصر، کمتر کسی به اندازه حضرت آیتالله خامنهای به تبیین گسترده و قرآنی مفهوم جهاد پرداخته است. ایشان جهاد را صرفاً جنگ نمیدانند، بلکه آن را به معنای مبارزه و تلاش در برابر دشمن تعریف میکنند.
حجت الاسلام والمسلمین نوچمنی خاطرنشان کرد: بر اساس این نگاه، هر جا دشمن در حال فعالیت باشد و انسان در برابر او اقدامی مؤثر انجام دهد، آن اقدام میتواند مصداق جهاد باشد. این تفسیر، رمزگشایی مهمی از آیات مربوط به جهاد به شمار میآید. بر این اساس، ممکن است فعالیتی مانند ساخت مسجد، برگزاری مراسم دینی یا انجام امور فرهنگی، در شرایط عادی صرفاً یک عمل صالح باشد؛ اما اگر همان فعالیت در موقعیتی قرار گیرد که جنبه مقابله با دشمن پیدا کند، میتواند عنوان جهاد به خود بگیرد.
عزاداری برای حضرت اباعبدالله (ع) همواره از بزرگترین شعائر دینی است
وی در همین راستا افزود: عزاداری برای حضرت اباعبدالله الحسین (ع) همواره از بزرگترین شعائر دینی بوده است. اما اگر این عزاداری در شرایطی برگزار شود که حضور مردم در صحنه، نماد ایستادگی و مقاومت در برابر دشمن تلقی گردد، آنگاه این عمل تنها اقامه شعائر نخواهد بود، بلکه میتواند مصداقی از جهاد در راه خدا نیز محسوب شود.
تشخیص بهترین عمل در هر زمان، نیازمند شناخت دقیق اولویتها است
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه با بیان اینکه در چنین شرایطی، عزاداری علاوه بر ارزش ذاتی خود، جنبه مبارزه و مقاومت پیدا میکند و از این جهت جایگاه و اهمیت ویژهای مییابد، افزود: بنابراین، تشخیص بهترین عمل در هر زمان، نیازمند شناخت دقیق اولویتها، فهم شرایط و توجه به معیارهایی است که قرآن، روایات و سیره اهلبیت (ع) در اختیار ما قرار دادهاند.
حجت الاسلام والمسلمین نوچمنی در پایان با بیان اینکه این موضوع در آیه ۳۲ سوره «حج» نیز آمده است: ذَلِکَ وَمَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ. «هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد، این کار نشانه تقوای دلهاست» شعائر الهی، شامل هر آن چیزی است که در برنامههای دینی قرار دارد و انسان را به یاد خدا و عظمت آئین او میاندازد، گفت: تعظیم شعائر، تنها به یاد آنها نیست؛ بلکه برجستهسازی و حفظ جایگاه اجتماعی آنها و رساندن به جایگاه واقعی آنهاست.
نظر شما